Monday, December 19, 2016

के गर्नु सर म्यानेज्मेन्ट नै यस्तै छ...

भवसागर घिमिरे
नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंकको लाजिम्पाट शाखामा (नारायणहिटीको उत्तर ढोका तर्फ) पैसा जम्मा गर्न केहि दिन अघि पुगेको थिएँ। सोच्नुहोस् त, हरेक बैंकमा पुग्ने बित्तिकै डिपोजिट फर्म भर्नु अघि तपाईलाई के कुराको हतार हुन्छ ? हो मलाई पनि त्यही कुराको हतार भयो, पालो लाग्ने नम्बरको लागि कुपन लिने। यता खोज्छु छैन, उता खोज्छु छैन। ‘छैन हो, लाइनमै बस्नु पर्छ’ गार्डले नै यसो भनेपछि मैले लाइन तिर हेरेँ। पुरै लामो छ त।
यस्तो चल्ति शाखा। त्यो पनि प्राइम लोकेशनमा। यो कुन युगको बैंकमा आएछु भन्दै थकथक लाग्यो। फर्म भरेर लाइनमा ठिंग उभिएको मैले पालो पाउँन ठ्याक्कै २५ मिनेट लाग्यो, १३ जनापछि। तपाई भन्नु होला, तेलको लाईनमा तीन दिन बस्न सक्छस्, ग्याँसको लाइनमा दुई रात खप्न सक्छस्, बैंकको लाइनमा जाबो २५ मिनेट बस्दा तेरो के ढाड खुस्कियो ? हैन मेरो त खुस्केन तर यो बैंकले सन् २०१६ को ‘बैंक अफ द इयर’ पाएको हो भन्ने थाहा पाउनु भयो भने तपाईको चाहि फुस्कन सक्छ, हाँसो।
बेलायतको प्रसिद्ध पत्रिका फाइनान्सियल टाइम्स लन्डनद्वारा इन्भेष्टमेन्टलाई यो वर्षको सर्वोकृष्ट नेपाली बैंक घोषणा गरेको हो। अर्को कुरो सुन्नुहुन्छ ? यो सहित यस बैंकले यहि अवार्ड पाँचौ पटक हात पारिसकेको छ। छैन त रमाइलो?
हुन त बैंकको यो शाखामा कुनाकाप्चा तिर बस्नको राम्रो व्यवस्था नभएको हैन। तर तपाई जस्तो हट्टाकट्टालाई कुनामा बसेर मेरो लाईन त्यहाँ छ है भन्न कहाँ सुहाउँछ र हैन ? छन त यहाँ कोठा पनि निक्कै चाक्लो छ, ठूलै फुटसल ग्राउण्ड जत्रै। अनलाइन सेवा चलाउने बैंकले नम्बर ओकल्ने एउटा डिजिटल मेसिन राखिदिएको भए, दुई चार कुर्चि थपिदिएको भए उभिने धेरैले राहत पाउँथे कि ? नरिसाउँनु ल तपाईको आफ्नै बैंक पर्‍यो भने। के गर्ने सेवाग्राही न परेँ, छुच्चो मुख त गर्नै पर्‍यो नि हैन ? फर्कनु अघि सानो गुनासो कसलाई भनौं भनौं भयो। हिड्ने बेलामा त्यहाँको एक कर्मचारीलाई नै भनेँ, ‘हजुरकहाँ पालो लाउँने डिजिटल मेसिन छैन भन्या ? २५ मिनेट ठाडै उभिन पर्‍यो ?,’ उनले पनि आफै दुखि भएझै गरे, ‘के गर्नु सर यहाँको म्यानेज्मेन्ट नै यस्तै छ।’
सेतोपाटीमा प्रकाशित ।
http://setopati.com/blog/59096/

Friday, November 25, 2016

केएमसीको कोठा नम्बर ८

"दाई ट्वाइलेट कता छ  होला ?" एक भद्र महिलाले सोध्छिन ।
"के म याँ ट्वाईलेट देखाउन बसेको हो ?" कुर्चिमा बस्ने चश्म र ढाका टोपी लगाएका एक बुढा कर्मचारी ज‌गिन्छन् । यि कर्मचारी  अस्पताल आएका बिरामीको नाम दता गराउने र उनीहरुलाई सम्बन्धित कोठामा पठाउने काममा खट्टिएका थिए ।

गत बिहिबारको कुरा हो यो । विहानको ११ बजे आसपास । काठमाडौंकाे  सिनाम‌ंगलमा रहेको काठमान्डु मेडिकल कलेजको सल्य चिकित्सा बहिरंग विभागको दृश्य हो यो । कोठा नम्बर ८ भित्र रहेको यो अोपिडीसँगै न्युरो तथा प्लाष्टिक सर्जरी जस्ता थुप्रै कोठाहरु पनि छन् । यि कोठाहरु विषेशज्ञ डाक्टरहरु र उनीहरुलाई भेट्न चाहने बिरामीहरुले भरिभराउँ हुने गर्छ । व्यवस्थित नहुँदा बिचको प्यासेजमा पनि मान्छेको घुइचो छ । बाहिर बस्दिनु बोलाउँला भन्दा पनि सुन्नेवाला छैनन कोहि । हुन त एक जनाले त्यती धेरै कोठाका बिरामीको नाम बोलाउनै पनि साध्य छैन । त्यसैेले पनि बिरामी उनको भर परेका देखिँदैनन् । सायद कारण यहि होला बाहिर कुरेर बस्ने भन्दा भित्रै आएर कोच्चिने र ढोकामै एकै घण्टा भएपनि उभिएर बस्ने धेरै थिए ।

बुढा बा र ति महिलाको भनाभनपछि बिरामी र उनका आफन्तहरु एकअर्कालाई हेर्न थाले । हुन पनि ट्वाईलेट भएको ठाउँका बारेमा बताउँदा बुढाको केहि जाँदैन्थ्यो । उनी यहि कारणले मात्र झोक्किएका भने हैनन् । सबै नियम अनुरुप नै हुँदा "पालो मिचेर बिरामी पठाउँने  ?" भन्दै एक व्यक्त्ती बलपूर्वक डाक्टरको कोठा भित्र पसेपछि उनको पारो बढेको थियो । सायद ति भद्र महिला यसैको घानमा परिन ।

यो वार्ड भन्दा बायाँ तर्फ रहेको ल्याबबाट बेलाबेलामा माईकमा बिरामीको नाम बाेलाईरहेको सुनिन्थ्यो । रगत तथा दिसा पिसाब जाँचको लागि स्याम्पल बुझाउन पालो कुरिरहेकाहरु लाईनमा बस्नु पर्दैन्थ्यो । कुर्चीमा आराम गर्थे र नाम आएको बेलामा सोझै भित्र पस्थे ।

यो अोपिडीमा भने अघि देखिएक झै फरक तथा पट्यार लाग्ने दृश्यहरु थियो । माईकको व्यवस्था थिएन । आफै ढोकामा उभिनु र नाम सुन्नुको विकल्प पनि भरपर्दो थिएन । अझ पलपल हतारमा हुने मान्छेको जात, आधा एक घण्टा कुर्न पर्यो भने पनि ज्वोरै आउँला झै गरि कराउँथे ।
हुन पनि हामी धेरै सरकारी तथा गैरसरकारी कार्यलयहरुका अस्तव्यस्त हालतबाट पिडित छौं । सरकारी अस्पतालमा ट्वाईलेट सफा राख्न, लामो लाईनको साटो कुपन सिस्टम सुरु गर्न पनि स्वास्थ्य मन्त्रीको निर्देशन दिनुपर्ने दिन हामीले देखेका छौं । के दैनिक कार्यलय चाहार्ने व्यवस्थापनका कर्मचारीले समस्या देख्दैनन ?  कि कोठा छाड्दैनन ? केएमसीको पनि यस्तो निरिह दिन नआवोस् भन्ने चाहना छ ।

अस्पतालले थोरै इच्छाशक्त्ती निकालेर ल्याबको जस्तै माईक सिस्टम राख्दिने हो भने न कोठा नं ८ पूर्ण व्यवस्थित हुन्थ्यो । हरेक डाक्टरको कोठामा माईक राख्ने हो र बाहिर एउटा स्पिकरको व्यवस्था गर्ने हो भने यी सारा तनाव कम हुन्थ्यो । बिरामीहरु कोठा बाहिर रहेको बेन्चीमा बस्थे । भित्रबाट नाम बोलाएपछि एक एक जान्थे । ल्याबमा भएको व्यवस्थापन सह्रानिय छ । कोठा नम्बर ८ मा यहि नहुँदा दिनहुँ डाक्टर, कर्मचारी र बिरामी बीच लम्किझम्कीको स्थिति बढेको छ । न्युन शुल्कमा र थोरै मेहनतमा गर्न सकिने यो काममा अस्पताल व्यवस्थापन चासो दिए धेरैको तनाव हल्का हुन्थ्यो कि  ?

Friday, November 11, 2016

देखेपछि, सोचेपछि, गरेपछि...



हरेक दिन सडकमा उसको बिरामी हालत देख्दा दिक्क हुन्थेँ । के गर्ने भन्ने सोच्थेँ । हिजो बिहिबार साँझ तरकारी किनेर फर्कदा श्रीमतीसँगको सल्लाहमा उसको फोटो खिच्यौं । सडकमा बेबारीसे भेटिने यस्ता साथीहरूको पक्षमा काम गर्ने तीन संस्थाहरु KAT Centre, Sneha's Care र Street Dog Care e.V का फेसबुक पेजहरू अनलाइनमा भेट्यौ‌‌ । उसको दयनीय तस्बिर र सहयोगको याचना सहित हिजै मेसेज पठायौं ।
त्यसमध्ये Sneha's Care ले आज बिहानै रिप्लाई गरेर दिउँसो तिर उसको उपचारको लागि प्राविधिकको टोली पठाउने जनायो । बाँकी दुई संस्थाले म्यासेज हेरे तर जवाफ आएन ।
आज शुक्रबार Sneha's Care बाट आएको टोलीले एक इन्जेक्सन दिएर गए । उसलाई छाला सम्बन्धी रोग भएको रहेछ । अब एक महिनासम्म हरेक हप्ता भ्याएसम्म फलोअपमा आउने बताएका छन् । उनीहरुले नभ्याए खुवाई दिनको लागि एक औंषधी लेखिदिएका छन् ।
औषधी किनेर मासुको टुक्रा अथवा ससेजमा राखेर खुवाउँन सकिँदो रहेछ । तीन हप्तासम्म हरेक हप्ता १ गोली खुवाएपछि उसको छाला निको हुने र रौहरु पलाउँने उनीहरुले बताए ।

प्रति गोली लगभग २ रुपैयाँ पर्ने यो अौषधिका तीन गोली खाएपछि अबको एक महिनामा उ पुर्ण रुपमा निको हुनेछ । जाडोले घप्लक्क नछोप्दै उसको हालत ठिक भयो भने सडक बास कम कष्टकर होला भन्ने विश्वास छ ।
तन्दु्स्त भयो भने सडकबाट उसलाई कसैको घरसम्म पुग्ने बाटो पनि कोरिन्थ्यो कि ? राम्रो रेस्पोन्स र केयरको लागि Sneha's Care लाई धेरै धेरै धन्यवाद ।
(https://www.facebook.com/snehazcare/)

UPDATE...
र शनिबार (आज) यस्तो भयो‍...

उसको अवस्था अल्ली नाजुक देखेर होला सायद, निगरानीमा उपचार गर्नु पर्ने भन्दै आज चाहि सोहि स‌ंस्थाको टोली आएर उसलाई लिएरै गए ।
जाडोको बेला सडकमा बिरामी परेर बसेको उसले आज न्यानो अस्पताल भेट्टाएको छ । मैले पनि आज मीठो निदाउँने कारण भेट्टाएँ । #CareForAll, #ShareOurLove #StreetDog







Friday, October 28, 2016

घान्द्रुक गाउँ : हिमाल मुनी हिमादिदीको होमस्टे



बिदाको समय सदुपयोग गरेर घुम्नको लागि कास्की जिल्लाको घान्द्रुक गाउँ निक्कै रमाइलो ठाउँ हो । अन्नपुर्ण पदमार्गमा पर्ने यो गाउँको दुई दिने यात्रालाई चार बुँद्धामा यस लेखले समेट्न खोजेको छ ।                     १. केहि वर्ष अघिसम्म पोखराबाट लगभग दुई घण्टाको बस यात्रा र ५ देखि ६ घण्टाको पैदल यात्रामा बल्ल मुख्य गाउँ टेक्न सकिन्थ्यो । ऐले भने पोखराको टुँडिखेल, हरिचोकबाट सोझै जिप चल्छ, घान्द्रुक वडा नम्बर २ किम्चेसम्म । प्रतिव्यक्ति तीन सय रुपैयाँमा जीपमा लगभग ३ घण्टामै त्यहाँ पु¥याउँछ । त्यहाँबाट सरदर एक देखि डेढघण्टाको उकालो पैदल यात्रामा हामी घान्द्रुकको मुख्य वस्ती भएको गाउँमा पुग्न सक्छौं । यदि तपाईसँग दश जनाको टोली भयो भने जिप नै तपाईका साथीहरूले भरिन सक्छ । यात्राभर गीत गाउँदै रमाइलो गर्नुको मज्जा बेग्लै । किम्चेपुगेपछिको पैदल यात्रामा तपाईले ठूला ठूला झरना, गाउँको हरियाली र घान्द्रुक पारीको गाउँ लान्द्रुकजस्ता
परपरका गाउँका मनोरम दृश्यको मज्जा लिन सक्नुहुनेछ । यदि तपाई जाँदा र आउँदा हिडेरै मजा लिन चाहनुहुन्छ भने पोखरा पृथ्वीचोक, जिरोकिलोमिटर,  बाग्लुङ बसपार्क, हरिचोक हुँदै सुविधायुक्त बस पनि संचालनमा आएको छ । प्रतिव्यक्ति १ सय १० रुपैयाँ भाडामा तपाईलाई नयाँ पुलसम्म यी बसले डेढ देखि दुई घण्टा हाराहारी मै पु¥याइ दिनेछन् । नयाँ पुलबाटै तपाईको पैदल यात्रा सुरु हुनेछ ।

Thursday, October 20, 2016

स्कुटर चलाउने केटो, बाइक चलाउने केटी

केटा लाउँछन् कानमा मुन्द्रा, कपाल लामा लामा
photo:pinterest
केटी भने पाइन्ट लाउँछन, लाउन छाडे जामा
पछि पछि गएँ म त, छोटो कपाल देखी
केटा भनी बोलाएको, रैछे त्यो त केटी
आचकलको फेसनले, झन्डै मलाई मार्यो
केटाकेटी छुट्टाउनै, भयो साह्रै गाह्रो—२
केही दिनअघि पुरानो किताबमा रहेको कागजको चिर्कोटमा मैले यो कविता भेटेँ। १७ वर्षअघि यो कविता लेख्दा म भर्खरै एसएलसी परिक्षा दिँदै थिएँ। पोखरेली युवा साँस्कृतिक परिवारले मासिक रूपमा सञ्चालन गर्दै आएको समता काव्य सन्ध्या (हाल पनि जारी) मा बाचन पनि गरेको थिएँ। संयोग, त्यस दिन उपन्यासकार सरुभक्त श्रेष्ठ दाइ कार्यक्रममै हुनुहुन्थ्यो। उहाँ पनि लामो कपाल पाल्नु हुन्थ्यो। कविता बाचन सकिएपछि सबै गललल्ल हाँसे। मैले सोचेँ, कविता सुनेर हाँसे, तर धेरैले सरुभक्त दाइको कपाल हेरेर हाँसेछन्।

Friday, August 5, 2016

आँशुले पखालेको विमानस्थल

साउन ५, बुधबार। त्रिभुवन विमानस्थल, समय रातको ८ देखि ९:१५।
दृश्य १ :
वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली यात्रुहरूको प्रस्थानद्वार। साउदी अरब जान लागेका मेरा एक दाजुलाई मैले बिदा गरेँ। झन्डै दुई दसक त्यहाँ मजदुरीमा बिताएका उनले बिदाइका बेला भने, ‘यो अन्तिम पटक हो। अबको दुई वर्षपछि नफर्कने गरी आउँछु ।’ मैले मुन्टो हल्लाएँ। उनी मलिन अनुहार लिएर भित्र पसे। केहीबेरमै खादा, टिका र माला लगाएका पढेलेखेकै देखिने एक जना पहाडी मुलका युवा हतारिँदै बाहिरिए। उनको अँध्यारो मुहारबाट प्रष्ट हुन्थ्यो कि केही गडबड भयो। उनी प्रवेश ढोकामा रहेका प्रहरीसामु पुगे।
प्रहरी : के भो?
केटा : साँझ दस बजे भनेको थियो, बिहान दस बजेको फ्लाइट रै’छ। बर्बाद भो।
प्रहरी : (टिकट हेर्दै) खै...ए बिहानको रै’छ, पहिल्यै हेर्न पर्दैन त?
केटा : अब टिकट काट्दिनेले साँझ भन्यो सोझै आको। अब के गर्ने?
प्रहरी : अब टिकट काट्नेलाई नै भन्नू।
(भर्खरै बिदावारी भएर फर्केका केटाका आफन्त दगुर्दै आइपुग्छन्। सायद, उनीहरूबीच मोबाइल फोनमा यसअघि नै कुरा भैसकेको छ। आफन्त हतास मुद्रामा नजिकै आउँछन् र केटाको लगेज बोकेर गुनगुन गर्दै छेऊ लाग्छन्।)
दृश्य २ :
केही महिला एक-अर्कालाई अंगाल्दैछन्। त्यसमध्येकी एक जना हातमा पासपोर्ट र टिकेट बोकेर प्रस्थान ढोकामा पुग्छिन्। उनलाई परैबाट हात हल्लाएर साथीहरूले बिदा गर्दैछन्। उनी श्रम कक्ष (हालसालै मुल ढोकानजिकै राखिएको) को काम सकेर त्यहाँ भन्दाभित्र सामान चेकजाँच गर्ने कोठातिर पस्न थाल्छिन्। उनका साथीहरू दौडँदै नजिकैको सिसाले घेरिएको भित्तासम्म आउँछन् र सिसामा ढकढकाउँछन्। विदेशिन लागेकी ती अधवैंशे महिलाले पत्तै पाउँदिनन् र सरासर भित्र जान्छिन्।
‘लौं गै हाली’ भन्दै उनीहरू फर्कन्छन्। त्यही ढोकामा एकैछिनमा मधेसी समुदायका एक साना, दुब्ला भाइ देखिन्छन्। उनका पाँच जना आफन्त (तीन महिला, दुई पुरुष)ले उनलाई ढोकैमा बिदावारी गर्न आएका छन्। बिदा हुने बेला आफन्तहरूको रुवाबासीले उसलाई पनि रुवाइछाड्यो।
रोजगारीको लागि विदेशिन लागेको उसलाई हेरेर यस्तो लाग्थ्यो, छानोमुनि कलम समाउने बेलामा उसले खुला आकासमा फलाम समाउन गैराखेको छ। जाने बेलामा एक बृद्ध बुबाले विदेशिने भाइको हातमा हजार रुपैयाँ नेपाली पैसा हाल्दिन्छन् (नेपाली पैसा किन हातमा हाल्दिए खै कुन्नी?)।
रुँदै उसले त्यो पैसा हातमा लियो र सोझै भित्र जान खोज्यो। प्रहरीले उसलाई रोक्दै पहिला श्रम कक्षमा जान भने। ऊ हतार-हतार श्रमकक्षमा पुग्यो। सुकसुकाउँदै तीनै महिलाहरू र एक बृद्ध बा ढोका आडैमा बसे र धमिलो सिसाको पर्दाबाट उसलाई परसम्म हेर्न खोजे। श्रमकक्षमा केही समयको जाँचपछि आँशु पुच्छ्दै विदेशिन लागेको सानो भाइ पछाडि पनि नफर्की त्यहाँबाट अलप भए।
दृश्य ३ :

Saturday, July 2, 2016

त्रिवि पनिकाले भुलेको पसिनाको मूल्य

-भवसागर घिमिरे

"वातावरण सफा राखी, सभ्यताको परिचय दिऔं’
 
त्रिभुवन विश्वविद्यालय, परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय (पनिका), बल्खु। गेटबाट भित्र पसेपछि देब्रेतिर उकालो चढ्दा झ्याल नम्बर ९ आउँछ। त्यो झ्यालको आडैमा लेखिएको भनाइ हो यो।
 
पढाउन सजिलो छ, आफै व्यवहारमा उतार्न गाह्रो छ भनेझै यो भनाइले नै पनिकालाई गिज्याइरहेको भान हुन्छ। 
 
एउटा ट्रान्स्क्रिप्ट निकाल्ने फारम भर्न, त्यहीँ भित्र रहेको ग्लोबल आइएमई बैंकको काउन्टरमा पुगेर भौचर काट्न, त्यसलाई दाखिला गरेर कार्यालयको अर्को रसिद बुझ्न अनि अन्त्यमा सबै कागजात बुझाउन कति समय लाग्ला?
 
फारम भर्न १० मिनेट। बैंक भौचर १० मिनेट। रसिद दाखिला र बुझाउन २० मिनेट। लगभग ४० मिनेट। चालीस मिनेटमा सकिनुपर्ने कामका लागि तपाईंको तीनदेखि चार घन्टा समय खेर जान्छ। देशको सबैभन्दा ठूलो विश्वविद्यालयको परीक्षा नियन्त्रण कार्यलय आफैं परीक्षामा ब्याक लागेर बसेजस्तो छ।


बैंक भौंचर भर्ने लाइन। त्यसको दाखिला गर्ने लाइन। दाखिला गरेपछि फेरि बुझिलिन बस्नुपर्ने लाइन। बुझेपछि फारम बुझाउन बस्नुपर्ने लाइन। तीन घन्टा समय त लाइन बसेर मात्र बित्छ। तपाईं मात्र हैन, तपाईंसँगै लाम लागेर, यो गर्मीमा चर्को घामको मज्जा लिँदै पसिनाको सावर बाथ गर्दै निरीह ठिंग उभिने दुई तीन सय अन्य साथीहरूको समय पनि यसरी नै खेर जान्छ। अझ ५० रुपैयाँ तिर्न दुई तीन घन्टा लाइन बस्नुपर्दा जो कोहीको मनमा ठूलो ढ्याग्रो बज्छ। यही लाइन बस्ने हुलका बीच धेरै प्रचलित भनाइ तपाईंका कानमा पनि पर्न सक्छ, ‘साला, यो त्रिविमा पढ्न र पास हुन भन्दा मार्कसिट निकाल्न गाह्रो छ।’
 
अझ गाह्रो त तपाईंलाई तब हुन्छ जब तपाईं आफूले गर्न आएको काम र प्रक्रियाबारे अनभिज्ञ हुनुहुन्छ। त्योभन्दा गाह्रो तब हुन्छ, जब तपाईंको मार्कसिटमा नाम बिग्रेर आउँछ, नम्बर तलमाथि पर्छ, जाँच दिएर पनि एब्सेन्ट आउँछ, रजिष्ट्रेसन नम्बर गडबड हुन्छ। त्रिविकै गल्ती हो भनेर तपाईं छाती नफुलाउनु होला, यता दौडदा उता दौडदा, निवेदन लेख्दा वातावरण यस्तो बन्छ, गल्ती त्रिविको भए पनि त्यसको सारा अपजस तपाईंले व्यहोर्नुपर्छ। 

Wednesday, June 15, 2016

श्रम स्विकृति लिन तीन घण्टा उभिँदा...


भवसागर घिमिरे
जेष्ठ ३०, २०७३- केही वर्षअघिको कुरा । मेरा एक फुपूका छोरालाई साउदी अरबबाट नेपाल फर्केपछि  काठमाडौं खुब घुम्न मन लागेछ । रत्नपार्क जान्छु भने । कामको व्यस्तताले म साथै जान सकिनँ । दश मिनेटको पैदल दुरीमा रहेको शान्तिनगर, नयाँ बानेश्वरबाट गाडी चल्छ चढेर जानुहोला भनेँ । साँझ मात्र थाहा भयो रत्नपार्क हिंडेका उनी भक्तपुर पुगेछन् । कारण, ‘रत्नपार्क’ लेखेको गाडी देखेर चढिहालेछन् जुन गाडी रत्नपार्कबाट फर्केर भक्तपुर जाँदै थियो । थकथक लाग्यो, उनलाई मैले बाटो पार गरेर मात्र गाडी चढ्नु भन्न पथ्र्यो । त्यसपछि उनी विदेश जाने फर्कने शिलशिलामा जति पटक काठमाडौं आउँछन् मैले विशेष ध्यान दिने गरेको छु, समस्यामा नपरुन भनेर । उनले साउदी अरबमा काम गर्न थालेको लगभग दुई दशक भैसक्यो । विगत डेढ दशकदेखि उनी रियादस्थित एक कन्स्ट्रक्सन कार्यलयमा कार्यालय सहायकको रुपमा काम गर्छन् । मुख्य काम चिया पकाउने र बाँड्ने हो । ४ सय चानचुन रियालबाट काम सुरु गरेका उनको अहिलेको तलब विभिन्न भत्ता जोडेर लगभग ११ सय रियाल छ । नेपालीमा ३० हजार चानचुन । तलब नबढाउने बरु भत्ता बढाउने गर्दा कम्पनीलाई फाइदा हुन्छ । यतिका वर्षसम्म पनि उनले तलब बढाउनको लागि मुख खोलेका छैनन् । ‘दिएको खाने हो, अह्राको गर्ने हो’ उनी भन्छन्, ‘मरिलानु के छ र ?’
दुई वर्षको दौरानमा जम्मा ४५ दिनको छुट्टी लिएर नेपाल झर्दा उनलाई बिमानस्थलबाटै एक होटलवालाले उतै बसौं भनेर आफ्नै प्राइभेट गाडीमा लिएर हिंडेछन् ।

Friday, May 20, 2016

बूढीगण्डकीमा कुदृष्टि !

प्रकाश गौडेल/भवसागर घिमिरे
जेष्ठ ७, २०७३- वैशाख दोस्रो साता भारतका अधिकांश हिस्सामा तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियस नाघेपछि करिब ३३ करोड मानिस खडेरीको मारमा परेको खबर विश्वभर फैलियो । अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था बीबीसीका अनुसार पूर्वी राज्य उडिसामा विद्यालयहरू बन्द गरिएका थिए ।
चर्को खडेरीकै कारण हाल भइरहेको इन्डियन क्रिकेट प्रिमियर लिगका फाइनलसमेत गरी १३ खेल महाराष्ट्रबाट अन्तै सार्न मुम्बई उच्च न्यायालयले फैसला गर्‍यो । उत्तर प्रदेशको काकोरी जिल्लाको एक गाउँभरिका ट्युबवेलहरू सुक्दा बालीनाली विनाश भएको भारतीय सञ्चार माध्यमले प्रसारण गरे ।
उता प्रचण्ड गर्मीको तातो तावामा भारत पाकिरहेको थियो । यता गोरखाको आरुघाट बजारलाई पनि सँगै बगेको बूढीगण्डकीको चिसो पानीले चिस्याउनसकेको थिएन । यही नदीमा प्रस्तावित जलविद्युत आयोजनाको बहसले वायुमण्डलीय तापक्रमलाई मात खुवाउँदै थियो ।
आरुघाटले सायदै बुझेको थियो, पुरै गाउँ उठाएर बनाउन लागिएको यो आयोजनाबाट आफूलाई चिस्याउन भारत पर्खिरहेको छ । बूढीगण्डकीको बिजुली कथाभित्र लुकेको पानी राजनीति के छ त ? हामी यसैको चर्चा गर्दैछौं ।

Sunday, May 15, 2016

सलाईले बोलाइ



Sketch: Krishana Gopal Shrestha/Kantipur
जेष्ठ २, २०७३- कोठा निक्कै अँध्यारो थियो । केही चलेको आवाज सुनियो । टेबलको घर्रा उघारियो । ‘ओइ उठ्न,’ सलाईले मैन बत्तीलाई उठाउन खोजी । मैनबत्ती भर्खरै निदाएको थियो । उसले उठ्न मन नलागेझैं गर्‍यो । फेरि कोल्टो परेर सुत्यो । सलाईले मैनबत्तीलाई झकझकाई, ‘उठ् रे के, आर्जनले भनेको ।’ आर्जनको नाम सुनेपछि मैनबत्ती जीउ तन्काउँदै उठ्यो र सोध्यो, ‘के भो ?’  ‘उज्यालो चाहियो रे, आर्जनलाई ट्वाइलेट जानुपर्‍यो,’ सलाइले भनी । ‘बिजुली बाले भैहाल्यो नि,’ मैनबत्तीले टार्न खोज्यो । त्यसैबेला छामछुम गर्दै ५ वर्षे आर्जन नजिकै आयो, ‘बिजुली नै छैन, लोडसेडिङ छ । टर्चलाइटको पनि चार्ज सकिएछ क्या ।’  उसको कुरा सुनेर मैनबत्तीले सोध्यो, ‘तर तिमीले सलाईको काँटी कोर्न जानेका छौ त ?’ मैनबत्तीको कुरा सुनेर आर्जनले जानिहाल्छु नि भन्ने जवाफ दियो । सलाईले बल्ल होस पाई, ‘साँच्चि हो त, आर्जनले भुलेर सानो गल्ती गर्‍यौ भने त खत्तमै हुन्छ १’ मैनबत्तीले पनि कुरा थप्यो, ‘म बलेपछि यता उता लडें भने के गर्ने नि ?’ ‘लडेर के हुन्छ त ? म उठाइहाल्छु नि,’ आर्जनले सजिलै भन्यो । सलाईले आर्जनलाई सम्झाउन थाली, ‘मैनबत्ती बलेर लड्यो भने त उसले आडैको तिम्रो होमवर्क कापी जलाएर खरानी बनाइदिन्छ । कापीसँगै कार्पेट पनि जल्छ । कार्पेटसँगै कुर्ची टेबल पनि बल्न थाल्छ ।’