Saturday, July 2, 2016

त्रिवि पनिकाले भुलेको पसिनाको मूल्य

-भवसागर घिमिरे

"वातावरण सफा राखी, सभ्यताको परिचय दिऔं’
 
त्रिभुवन विश्वविद्यालय, परीक्षा नियन्त्रण कार्यालय (पनिका), बल्खु। गेटबाट भित्र पसेपछि देब्रेतिर उकालो चढ्दा झ्याल नम्बर ९ आउँछ। त्यो झ्यालको आडैमा लेखिएको भनाइ हो यो।
 
पढाउन सजिलो छ, आफै व्यवहारमा उतार्न गाह्रो छ भनेझै यो भनाइले नै पनिकालाई गिज्याइरहेको भान हुन्छ। 
 
एउटा ट्रान्स्क्रिप्ट निकाल्ने फारम भर्न, त्यहीँ भित्र रहेको ग्लोबल आइएमई बैंकको काउन्टरमा पुगेर भौचर काट्न, त्यसलाई दाखिला गरेर कार्यालयको अर्को रसिद बुझ्न अनि अन्त्यमा सबै कागजात बुझाउन कति समय लाग्ला?
 
फारम भर्न १० मिनेट। बैंक भौचर १० मिनेट। रसिद दाखिला र बुझाउन २० मिनेट। लगभग ४० मिनेट। चालीस मिनेटमा सकिनुपर्ने कामका लागि तपाईंको तीनदेखि चार घन्टा समय खेर जान्छ। देशको सबैभन्दा ठूलो विश्वविद्यालयको परीक्षा नियन्त्रण कार्यलय आफैं परीक्षामा ब्याक लागेर बसेजस्तो छ।


बैंक भौंचर भर्ने लाइन। त्यसको दाखिला गर्ने लाइन। दाखिला गरेपछि फेरि बुझिलिन बस्नुपर्ने लाइन। बुझेपछि फारम बुझाउन बस्नुपर्ने लाइन। तीन घन्टा समय त लाइन बसेर मात्र बित्छ। तपाईं मात्र हैन, तपाईंसँगै लाम लागेर, यो गर्मीमा चर्को घामको मज्जा लिँदै पसिनाको सावर बाथ गर्दै निरीह ठिंग उभिने दुई तीन सय अन्य साथीहरूको समय पनि यसरी नै खेर जान्छ। अझ ५० रुपैयाँ तिर्न दुई तीन घन्टा लाइन बस्नुपर्दा जो कोहीको मनमा ठूलो ढ्याग्रो बज्छ। यही लाइन बस्ने हुलका बीच धेरै प्रचलित भनाइ तपाईंका कानमा पनि पर्न सक्छ, ‘साला, यो त्रिविमा पढ्न र पास हुन भन्दा मार्कसिट निकाल्न गाह्रो छ।’
 
अझ गाह्रो त तपाईंलाई तब हुन्छ जब तपाईं आफूले गर्न आएको काम र प्रक्रियाबारे अनभिज्ञ हुनुहुन्छ। त्योभन्दा गाह्रो तब हुन्छ, जब तपाईंको मार्कसिटमा नाम बिग्रेर आउँछ, नम्बर तलमाथि पर्छ, जाँच दिएर पनि एब्सेन्ट आउँछ, रजिष्ट्रेसन नम्बर गडबड हुन्छ। त्रिविकै गल्ती हो भनेर तपाईं छाती नफुलाउनु होला, यता दौडदा उता दौडदा, निवेदन लेख्दा वातावरण यस्तो बन्छ, गल्ती त्रिविको भए पनि त्यसको सारा अपजस तपाईंले व्यहोर्नुपर्छ।